Gdy dziecko nie rośnie i nie przybiera na wadze. Gdy w stolcu pojawia się krew lub śluz. Gdy pojawią się problemy z wypróżnianiem - biegunki lub zaparcia. Gdy w najbliższej rodzinie występują choroby zapalne jelit. Gdy dziecko często skarży się na silne bóle żołądka. To także może cię zainteresować: Taka żółtaczka u noworodka przebiega łagodnie, ustępuje samoistnie i nie wymaga leczenia. Bardziej niebezpieczna dla zdrowia malucha jest żółtaczka patologiczna, która pojawia się już w pierwszej dobie po narodzinach. Taki noworodek wymaga wówczas diagnostyki i ustalenia przyczyny wysokiego stężenia bilirubiny. Sprawdź, czy twoje dziecko przybiera prawidłowo na wadze w kalkulatorze wagi dziecka. Jeśli dziecko rozwija się prawidłowo, wystarczy ważyć je raz w miesiącu . Częściej – co tydzień – należy ważyć dziecko, które rzadko budzi się na karmienia, zasypia przy nich, nie potrafi efektywnie ssać. Żółtaczka związana z karmieniem piersią. Ten typ żółtaczki może wystąpić, gdy dziecko karmione piersią nie otrzymuje od matki dostatecznej ilości mleka, co może być skutkiem trudności z karmieniem lub niedostatecznej produkcji mleka przez gruczoły matki. Problem wynika z niedostatecznej ilości otrzymywanego pokarmu, a nie z Żółtaczka fizjologiczna. Aby żółtaczka mogła zostać uznaną za fizjologiczną, musi spełniać następujące kryteria: u noworodków donoszonych pojawia się w 2. dobie, osiąga maksimum w 4–5. dobie po czym stopniowo ustępuje, ustępując do 10. dnia życia noworodka i maksymalny poziom bilirubiny nie przekracza 205 μ mol/l (12 mg/dl); Gdy noworodek nie przybiera prawidłowo na wadze rozpoczyna się zazwyczaj żmudne szukanie przyczyny. O wiele łatwiej zdiagnozować nieco starsze dzieci, bo pojawiają się charakterystyczne cechy twarzy. Składają się na nie m.in.: długie szpary powiekowe; wywinięcie bocznej części powieki dolnej; szerokie rozstawienie oczodołów ZUdmU. W życiu świeżo upieczonych rodziców pojawiają się momenty, w których bardziej niż zazwyczaj martwią się oni o swoje maleństwa. Są to chwile, kiedy znać dają o sobie nieznane dotąd stany przejściowe, takie jak spadek masy, rumień toksyczny czy wzrost temperatury ciała. Najczęściej są to niegroźne przejściowe objawy, które można odróżnić od tych wynikających z noworodkowy trwa do 4 tygodnia życia maleństwa. To czas, w którym dziecko nabywa wiele cennych umiejętności a w jego organizmie dochodzi do ważnych przemian. Niedoświadczeni rodzice nierzadko rozmyślają nad tym czy dane objawy są oznaką patologii i nie wiedzą w jakim momencie udać się do lekarza po poradę. Najistotniejsze będzie tu czuwanie nad tokiem stanów adaptacyjnych, które w tym czasie należą do fizjologicznych stanów toksycznyPojawia się on zazwyczaj na dwa-trzy dni po porodzie i przybiera postać czerwonych plam, wokół których zauważyć można drobne krostki. Zmiany pojawiają się głównie na tułowiu i klatce piersiowej, ale mogą występować także na innych częściach ciała. Rumień zazwyczaj ustępuje samoistnie po kilku dniach, jednak czasem potrafi nawracać przez kilka tygodni. Jeśli problem wraca, rozprawić się z nim pomogą kąpiele lecznicze w nadmanganianie potasu bądź krochmalu i utrzymanie skóry w stolcePierwszy stolec noworodka, zwany smółką, pojawia się w przeciągu 12-48 godzin po jego urodzeniu. Czas jest bardzo istotny, gdyż wskazuje na prawidłowe funkcjonowanie i budowę układu pokarmowego. Smółka jest charakterystyczna; powinna być w kolorze ciemnozielonym, nawet czarnym a konsystencją przypominać plastelinę. Po jej pojawieniu się przychodzi czas na stolce przejściowe, z którymi zazwyczaj mamy do czynienia ok. 4-5 dnia życia dziecka. Stolce o zabarwieniu brunatno-zielonym, których ilość i konsystencja zależy od częstości karmienia, ilości zjadanego pokarmu i jego rodzaju. Po około tygodniu stolce stają się żółte i mogą zawierać resztki niestrawionego pokarmu (grudki).Fizjologiczny spadek masy ciałaJest to symptom, który najczęściej budzi obawy rodziców, jednak w kilka dób po porodzie spadek masy ciała jest zjawiskiem stanowczo fizjologicznym. Niemowlę traci na wadze już od pierwszej doby jego życia, a największy spadek przypada zazwyczaj na trzeci dzień. Od tego momentu dziecko powinno na nowo przybierać na wadze po to, by w między ósmym a czternastym dniem z powrotem wrócić do masy urodzeniowej. Fizjologiczny spadek wagi spowodowany jest oddawaniem moczu, smółki, zużywaniem glikogenu oraz wysychaniem kikuta wzrost temperatury ciałaSpadek temperatury ciała zazwyczaj występuje między trzecim a czwartym dniem życia i może osiągnąć nawet 40 stopni Celsjusza. Przyczyną mogą być tu bakterie przenikające do układu pokarmowego noworodka, niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego oraz niedostateczna ilość dostarczonych płynów i pokarmu. Dziecko staje się niespokojne, a jego błony śluzowe i zaczerwienione i suche. W przetrwaniu wzrostu temperatury pomogą kąpiele chłodzące w wodzie o temperaturze 36,5 stopni Celsjusza, zapewnienie odpowiedniej temperatury otoczenia i wilgotności w pomieszczeniu na właściwym fizjologicznaJest częstym zjawiskiem wśród noworodków i dotyka aż do 70% dzieci. Za jej pojawienie odpowiedzialny jest podwyższony poziom bilirubiny we krwi w pierwszych 72 godzinach życia. Najczęściej następuje między drugim a trzecim dniem życia i ustępuje do dziesiątego dnia. Kiedy stopień zażółcenia skóry jest zbyt silny należy skierować się do lekarza, który wdroży odpowiednie leczenie. Trzy dni temu zostałaś szczęśliwą mamą. Pielęgniarka przynosi ci dziecko do karmienia, a ciebie ogarnia przerażenie, bo ono jest żółte. Spokojnie! To żółtaczka fizjologiczna, którą przechodzi większość noworodków. Żółtaczkę fizjologiczną przechodzi wiele noworodków. Spis treściŻółtaczka u niemowląt - gdy nie ma problemuKiedy żółtaczkę niemowląt trzeba leczyćLeczenie żółtaczki fizjologicznej Żółtaczka fizjologiczna to problem aż 80 procent noworodków. Winowajcą jest bilirubina, żółta substancja, która powstaje z rozpadu czerwonych ciałek krwi. To naturalny i stały proces, jednak u dorosłego następuje to po 120 dniach, a w życiu płodowym i u noworodka już po 90. Żółtaczka u niemowląt - gdy nie ma problemu Bilirubina we krwi dorosłej osoby to zjawisko zupełnie normalne. Wychwytują ją komórki wątroby i zamieniają w nieszkodliwą (tak zwaną związaną), wydalaną z organizmu wraz z moczem i kałem. Ponieważ wątroba noworodka tego jeszcze nie potrafi, we krwi dziecka przez 10-14 dni utrzymuje się podwyższony poziom bilirubiny. Najwyższy jest w 4-5 dobie życia, potem się zmniejsza. Gdy w surowicy krwi noworodka stężenie bilirubiny zmaleje do 1,5-0,7 mg/dl, można sądzić, że malec uporał się z żółtaczką. Jeśli dzieje się inaczej, oznacza to, że potrzebna jest kuracja. Nadmiar bilirubiny jest groźny, bo: organizm mniej produkuje substancji energetycznych i białek zatrute bilirubiną nerki gorzej pracują stopniowo wzrasta ryzyko powstawania skrzepów może nastąpić uszkodzenie komórek nerwowych mózgu Kiedy żółtaczkę niemowląt trzeba leczyć Sporo bilirubiny znajduje się w smółce noworodków (jest to zawartość jelit wydalana zaraz po porodzie). Dłuższe niewydalenie smółki może powodować powrót bilirubiny do krwi. Wtedy potrzebne jest zrobienie doodbytniczej lewatywy oczyszczającej. Kiedy jednak poziom bilirubiny po kilku dniach nie obniża się, a nagle wzrasta, jest to niepokojące. Gdy więc już w pierwszych dwóch dobach życia noworodka pojawi się żółtaczka (stężenie bilirubiny przekracza wówczas 12 mg/dl) lub gdy zażółcenie skóry oraz białek oczu utrzymuje się przez 10-14 dni, trzeba przeprowadzić dodatkowe badania. Może wówczas okazać się, że nie jest to niegroźna żółtaczka fizjologiczna, ale skutek innej, dużo poważniejszej choroby: zakażenia uogólnionego (czyli tzw. posocznicy, inaczej sepsy) niedrożności dróg żółciowych (to żółtaczka mechaniczna) konfliktu serologicznego, który występuje, gdy dziecko ma dodatni czynnik Rh, a matka ujemny (jest to żółtaczka patologiczna). Leczenie żółtaczki fizjologicznej W leczeniu żółtaczki fizjologicznej dobre efekty daje fototerapia, czyli naświetlanie promieniami ultrafioletowymi. Pod ich wpływem bilirubina traci szkodliwe właściwości. Nagiego noworodka kładzie się w szczelnie osłoniętym łóżeczku (wcześniaka - w inkubatorze) pod lampą ultrafioletową. Na oczy zakłada mu się specjalne okulary, przypominające narciarskie gogle. Przylegają one szczelnie do buzi i chronią oczy maleństwa przed promieniowaniem. Fototerapia jest przerywana tylko na czas karmienia i ewentualnych zabiegów medycznych. Dodatkowo dziecko dożylnie dostaje glukozę. Najczęściej efekty są już w 1-2 dobie naświetlania. miesięcznik "M jak mama" fot. Adobe Stock Żółtaczka u noworodka daje objaw zażółconej skóry dziecka, które wygląda na „opalone”. Zazwyczaj nie wymaga leczenia i dodatkowej diagnostyki, chyba że trwa dłużej, niż 10-14 dni - wówczas neonatolog może zlecać regularne badanie poziomu bilirubiny. Żółtaczka u noworodka - dlaczego się pojawia Dziecko dojrzewa w warunkach niskiego stężenia tlenu w macicy, musi wyprodukować dużo erytrocytów i po urodzeniu maluch siłą rzeczy posiada o wiele więcej krwinek czerwonych, niż my. Wysoka bilirubina u noworodka wynika z tego, że jego wątroba nie jest jeszcze przygotowana do wyłapania tak dużych ilości bilirubiny i wydalenia jej wraz z moczem i z kałem. Maksymalne nasilenie objawów zażółcenia (wzrost widać wyraźnie po białkach oczu dziecka i delikatnym uciśnięciu miejsca na skórze palcem) większość dzieci osiąga w dobie. Żółtaczka u noworodka - normy Jako rodzic noworodka martwisz się zażółconą skórą dziecka - to zrozumiałe. Wiedz, że żółtaczka u noworodka to fizjologiczny stan, który najczęściej nie pozostawia po sobie śladu. Nie każde dziecko przez nią przechodzi - nie jest to medycznie wyjaśnione, dlaczego u części niemowlaków poziom bilirubiny nie skoczył tak wyraźnie, a dlaczego u innych - spada powoli przez nawet kilkanaście tygodni. Normy żółtaczki u noworodka (czyli kiedy można spokojnie wracać do domu, bez kolejnych badań czy naświetlań lampą w szpitalu) określa poziom bilirubiny. Jest to: 12-15 mg%. Żółtaczka u noworodka - jak długo schodzi Fizjologiczna żółtaczka u noworodka powinna ustąpić po kilku dniach (ok. 7-10). Niestety praktyka wykazuje, że matki są wypisywane z dziećmi w dobie życia dziecka, kiedy to stężenie bilirubiny jest np. na granicy normy lub nieznacznie wzrasta. Wówczas dziecko zamiast wypisu, powinno zostać naświetlone lampami (fototerapia) lub można poprosić o ich wypożyczenie (ok. 50-100 zł za dobę, niekiedy bezpłatnie). Na rynku jest też dostępna fibrooptyczna kołderka. Wielu rodziców przeżywa ten proceder - noworodek jest umieszczony pod grzejącymi go lampami i niekoniecznie bywa tak, że śpi - bardzo często jest płaczliwy i rozdrażniony, co łamie serca rodziców. Jednak jeśli wynik bilirubiny z krwi (nie mierzonej na podstawie zbliżenia do główki aparatu do pomiaru!) jest w górnej granicy normy lub ją przekracza, to najszybsza metoda na pozbycie się żółtaczki u noworodka. Niestety może zdarzyć się tak, że żółtaczka nie znika, nie słabnie, białka oczu są zażółcone i skóra również. Rodziców może niepokoić stan zdrowia dziecka i przyczyny żółtaczki. Do najczęstszych przyczyn takiego zjawiska należy żółtaczka pokarmu kobiecego. Co to jest żółtaczka pokarmu kobiecego Noworodki z wysokim poziomem bilirubiny i naświetlane niebieskim światłem są ospałe i rzadziej garną się do piersi. Ważne jednak, by przybierały na wadze, bo przy małej ilości spożywanego mleka część bilirubiny wchłania się z powrotem z jelita i żółtaczka przedłuża się. Z kolei u mamy może wystąpić kryzys laktacyjny i zaburzenia laktacji. Niekiedy lekarze zalecają dokarmianie. Szkoły są jednak różne i aktualnie doradcy laktacyjni zniechęcają do tego matki. Bardzo istotne jest kontrolowanie karmień. Im częściej noworodek będzie przystawiany do piersi, tym szybciej pozbędzie się bilirubiny. Jeśli mama zdecyduje się wyłącznie na karmienie piersią, konieczne jest sumienne badanie poziomu bilirubiny u noworodka. Żółtaczka u noworodka - inne przyczyny Niekiedy przyczyną żółtaczki u noworodka są czynniki inne niż fizjologiczne, jeśli: żółtaczka pojawiła się już w 1. dobie życia lub po kilku tygodniach od narodzin, stężenie bilirubiny we krwi jest bardzo wysokie, żółtaczce towarzyszą szarobiałe stolce i brunatny mocz, żółtaczka utrzymuje się ponad 14 dni (ale nie jest to wyznacznik poważnych nieprawidłowości). Kiedy żółtaczka u noworodka jest niebezpieczna Żółtaczka u noworodka zwykle nie wywołuje negatywnych następstw, nie pozostawia po sobie śladu. W bardzo rzadkich przypadkach, gdy leczenie rozpoczęto z opóźnieniem, a stężenie bilirubiny we krwi wzrosło i rośnie dalej, może dojść do uszkodzenia mózgu. Pamiętaj, by wszelkie wątpliwości konsultować z położną i pediatrą. Przez 14 dni od porodu podlegasz wraz z dzieckiem opiece przyszpitalnej, nawet po wypisie. Ważne informacje: Autor zdjęcia/źródło: @ Żółtaczka u noworodka Skóra dziecka kilka dni po urodzeniu przybrała żółty odcień – taki objaw budzi niepokój i przerażenie u świeżo upieczonych rodziców. Jednak nie ma powodu do obaw, ponieważ żółtaczka u noworodka zdarza się bardzo często i nie jest objawem choroby. Skąd więc się bierze i co zrobić, żeby ustąpiła? Żółtaczka u noworodka zwana również żółtaczką fizjologiczną pojawia się zwykle w dniu życia dziecka. Częściej zdarza się u wcześniaków, ale u dzieci donoszonych również jest dość powszechna. Zwykle trwa około tygodnia, u wcześniaków dwa razy dłużej, i ustępuje samoistnie. Czym jest żółtaczka u noworodka? Jej nazwa może nam sugerować chorobę, ale żółtaczka fizjologiczna u noworodka nią nie jest. Powstaje na skutek naturalnych procesów rozpadu czerwonych krwinek. Noworodek ma ich we krwi dużo więcej niż starsze dziecko czy dorosły człowiek, ponieważ są one jedynym źródłem tlenu dostarczanym do łożyska. Gdy dziecko się rodzi i zaczyna samo oddychać aż tak duża liczba erytrocytów nie jest już potrzebna. Następuje rozpad niepotrzebnych krwinek, które trafiają do wątroby malucha i są zmieniane w bilirubinę (czerwony barwnik), aby następnie w tej postaci zostać wydalone. Jednak niewykształcona jeszcze odpowiednio wątroba dziecka nie jest w stanie przetworzyć tak dużej ilości bilirubiny, dlatego jej nadmiar trafia z powrotem do krwiobiegu i zabarwia skórę i błony śluzowe dziecka na żółto. Cały ten proces przebiega właśnie w ciągu ok. 3 dni od urodzenia, dlatego żółtaczka pojawia się po takim czasie. W ciągu mniej więcej tygodnia organizm stopniowo pozbywa się nadmiaru barwnika i żółtaczka ustępuje. Żółtaczka u noworodka - kiedy jest groźna? Stężenie bilirubiny we krwi noworodka bada się pobierając dziecku krew. Gdy jej ilość w surowicy krwi maleje wtedy wszystko jest pod kontrolą. Gdy jednak jej poziom się nie zmienia lub nawet zwiększa wtedy potrzebna jest interwencja lekarza. Utrzymujący się w organizmie nadmiar bilirubiny powoduje trudności w pracy nerek, nieprawidłową gospodarkę energetyczną, może doprowadzić do powstania skrzepów, a także zaburzeń układu nerwowego, a nawet niedorozwoju umysłowego. Żółtaczka u noworodka – żółtaczka patologiczna W przypadku, gdy żółtaczka nie ustępuje w ciągu 7 dni (14 dni – u wcześniaków) lub jej poziom po spadku nagle znowu wzrasta może okazać się, że nie jest to niegroźna żółtaczka fizjologiczna, ale chorobowa żółtaczka patologiczna. Pojawia się ona głównie w przypadku choroby wątroby, układu żółciowego, wrodzonych zakażeń wirusowych lub bakteryjnych lub konfliktu serologicznego. Konflikt serologiczny powoduje, że przeciwciała matki niszczą krwinki dziecka traktując je jak wirusy. Wykrywa się go już w czasie ciąży, a po przyjściu dziecka na świat lekarze są przygotowani na to, że u dziecka wystąpi z tego powodu żółtaczka. Żółtaczka patologiczna różni się od żółtaczki fizjologicznej głównie tym, że może pojawić się już w pierwszej dobie życia dziecka, nie ustępuje po 7 dniach (lub 14 u wcześniaków), a poziom bilirubiny w badaniu krwi przekracza 257 mikromol/l. Żółtaczka u noworodka – leczenie Żółtaczki fizjologicznej nie trzeba leczyć, ale można ją złagodzić i przyspieszyć ustępowanie poprzez częste karmienie dziecka, przede wszystkim piersią. Przyspieszy to wypłukiwanie bilirubiny z organizmu. Może się jednak zdarzyć, że mama w pokarmie przekazuje dziecku wraz z mlekiem również bilirubinę, która nasila objawy żółtaczki. Nie jest ona groźna, ale należy ją kontrolować. Gdy poziom bilirubiny we krwi malca nie jest znacznie podwyższony, ale jednak objawy żółtaczki nie ustępują nawet po miesiącu czy dwóch lekarz zaleci przerwanie karmienia piersią na kilka dni. Po tym czasie organizm malucha powinien wydalić nadmiar krwinek i wtedy można powrócić do karmienia naturalnego. W przypadku żółtaczki patologicznej stosuje się fototerapię,czyli naświetlanie promieniami UV, które rozbijają cząsteczki bilirubiny, co pozwala na szybsze pozbycie się jej z organizmu. Dodatkowo stosuje się leczenie farmakologiczne oraz podaje glukozę w kroplówkach, co również zwiększa wydalanie nadmiaru bilirubiny. ZOBACZ RÓWNIEŻ: Gdy maleństwo ma żółtaczkę…>> Pierwsze karmienie po porodzie ZOBACZ FILM>> Zahamowanie przyrostu masy ciała niemowlaka raczej rzadko stanowi powód do zmartwień rodziców. W ogromnej większości przypadków dziecko przybiera na masie (poza pierwszymi dniami życia malucha, kiedy masa ciała może nieznacznie spaść), jednak nie jest to równomierny proces. Tempo wzrostu dziecka może cyklicznie wzrastać i spadać, a nawet zatrzymać się na jakiś czas (np. podczas choroby) i jest to zupełnie normalne. Jednak jeżeli okres zahamowania przybierania na wadze niemowlaka przedłuża się, należy umówić się na wizytę u lekarza. Zobacz film: ""Trudno jest się przyznać, że dziecko ma zaburzenia żywieniowe"" spis treści 1. Przyczyny zbyt niskiej masy ciała niemowlaka 2. Przywracanie prawidłowej masy ciała noworodka 1. Przyczyny zbyt niskiej masy ciała niemowlaka Gdy niemowlę słabo przybiera na masie zwykle świeżo upieczeni rodzice wpadają w panikę. Pojawiają się pytania: czy coś dolega mojemu dziecku? Czy może rozwija się w niewłaściwy sposób? Tymczasem istnieje tak wiele możliwych przyczyn zahamowania wzrostu niemowlaka, że czasem lekarz miesiącami przeprowadza badania, analizuje dietę, historię chorób, poziom aktywności fizycznej oraz możliwe czynniki stresogenne oddziałujące na malucha, zanim odnajdzie źródło problemu. W większości przypadków, jeżeli niemowlę nie przybiera na masie, najprawdopodobniej nie spożywa wystarczających ilości pokarmu lub nie przyswaja i nie przetwarza składników odżywczych. Wśród możliwych przyczyn zaistnienia powyższych sytuacji znaleźć można np.: zmęczenie niemowlaka prowadzące do zaśnięcia przed skończeniem karmienia, słaby odruch ssania malucha, przez co nie jest on w stanie wypić wystarczająco dużo mleka matki lub z butelki (chociaż częściej problem pojawia się podczas karmienia piersią). Podczas karmienia pierwsza dawka pokarmu matki nazywana jest mlekiem początkowym i jest zawsze dostępna dla dziecka. Podczas karmienia organizm kobiety wyzwala oksytocynę, która prowadzi do pojawienia się drugiego rodzaju pokarmu – mleka końcowego. Proces ten nazywany jest odruchem wypływu pokarmu i w jego czasie często pojawia się mrowienie w sutkach i wytrysk mleka. Mleko końcowe jest bardziej pożywne niż mleko początkowe. Jeżeli matka karmiąca piersią jest zestresowana lub odczuwa ból, odruch wypływu pokarmu może ulec zaburzeniu, przez co w piersi nie pojawi się mleko końcowe. W celu ułatwienia wytwarzania mleka końcowego należy znaleźć spokojne miejsce do karmienia. Poza tym dzieci karmione w konkretnych godzinach zamiast wtedy, gdy poczują głód, mogą spożywać zbyt małą ilość pokarmu matki. Niektórzy eksperci wierzą, że dziecko powinno być karmione piersią lub butelką tak długo jak potrzebuje i wtedy, kiedy wykaże chęć jedzenia. Do innych przyczyn zhamowania przyrostu masy ciała malucha zaliczamy: utratę apetytu wskutek przebytej choroby, chroniczne problemy żołądkowo-jelitowe (biegunki, nietolerancja mleka, refluks żołądkowy), depresję poporodową matki lub pozostałe dzieci odciągające uwagę kobiety od potrzeb najmłodszego dziecka (sytuacja taka może prowadzić do zbyt rzadkiego karmienia lub niedostarczania maluchowi kalorii potrzebnych do rozwoju). W rzadkich przypadkach zbyt wolne przybieranie na masie ciała niemowlaka może być spowodowane mukowiscydozą, chorobami serca, celiakią lub zaburzeniami endokrynologicznymi. Tego typu schorzenia powinny być jak najszybciej zdiagnozowane i wyleczone. 2. Przywracanie prawidłowej masy ciała noworodka Po odnalezieniu źródła problemu dziecko powinno szybko zacząć przybierać na masie ciała. Konieczne może okazać się leczenie zaistniałych problemów zdrowotnych noworodka lub zwiększenie ilości dostarczanego pokarmu. Jeżeli dziecko ma mniej niż 3 miesiące, a matka karmi je wyłącznie piersią, łatwo poznać, kiedy maluch jest najedzony. Dziecko spożywa wystarczająco dużo pokarmu, gdy: przez pierwszy miesiąc jego wypróżnienia przybierają musztardową barwę (po pierwszym miesiącu wypróżnienia będą rzadsze lub wystąpią między nimi kilkudniowe przerwy), można zaobserwować ruchy szczęki i odgłos ssania malucha, piersi po karmieniu są bardziej miękkie niż przed. Poza tym, gdy dziecko robi się senne podczas karmienia, należy pobudzić malucha poprzez łaskotanie w stopy, zmianę piersi lub posadzenie i odbicie połkniętego przez niemowlaka powietrza w czasie karmienia. Więcej na ten temat przeczytasz w artykułach: Spadek masy ciała u niemowląt oraz Dlaczego niemowlę nie przybiera na wadze?. polecamy

noworodek nie przybiera na wadze żółtaczka